Wypalenie zawodowe to proces i to jedna z lepszych wiadomości w tym temacie. Gdyby było inaczej, obudziłbyś się pewnego dnia i zrezygnowałbyś z pójścia do pracy, uznając, że nie ma ona sensu. Tak się jednak nie dzieje, co w praktyce oznacza, że możesz obserwować swoje nastawienie do pracy i towarzyszące temu emocje. Im wcześniej dostrzeżesz u siebie symptomy wypalenia zawodowego, tym łatwiej ci będzie z tej równi pochyłej zejść. Oto kilka wskazówek, które podpowiedzą ci, jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym.
Wypalenie zawodowe – jak je rozpoznać?
Gdy cieszy cię praca, którą wykonujesz, nawet gdy jesteś bardzo zmęczony, wystarczy głębszy oddech, urlop, długi weekend i znów chcesz rzucić się w wir zajęć. W przypadku wypalenia zawodowego nawet najdłuższy wypoczynek nie sprawi, że twoje akumulatory znów będą pełne energii do działania.
Jeśli czujesz, że od jakiegoś czasu zmieniło się twoje nastawienie do wykonywanej pracy, sprawdź, czy aby nie są to pierwsze symptomy wypalenia zawodowego. Oto, co możesz dostrzec:
- nie widzisz perspektyw rozwoju i czujesz, że utknąłeś,
- jest ci obojętne co się wydarzy w pracy i jak potoczą się losy firmy,
- coraz częściej nie widzisz sensu w tym, co robisz każdego dnia,
- mimo wyspania, po przyjściu do pracy trudno ci się zabrać za realizację zadań,
- ogarnia cię apatia i zniechęcenie,
- masz problemy z koncentracją i skupieniem na pracy,
- na myśl o pracy ogarnia cię uczucie pustki i bezcelowości,
- w twoim życiu jest coraz mniej aktywności fizycznej, a twoja odporność jest na coraz niższym poziomie,
- coraz częściej masz zły nastrój, co jeszcze nie tak dawno było nie do pomyślenia,
- łatwo wyprowadzić cię z równowagi i często reagujesz zbyt emocjonalnie,
- sięgasz po alkohol lub narkotyki, aby się odstresować,
- coraz częściej brakuje ci sił, by rano wstać z łóżka, również w dni wolne.
Na wypalenie zawodowe możesz być szczególnie podatny, jeśli:
- jesteś bardzo ambitny i mocno angażujesz się w swoją pracę,
- stawiasz sobie bardzo wysokie wymagania i bierzesz na siebie za dużą odpowiedzialność,
- nie jesteś asertywny,
- nie umiesz odpoczywać i robisz to zbyt rzadko w ciągu dnia lub wcale,
- jesteś perfekcjonistą,
- chcesz wszystko mieć pod kontrolą, przez co nie delegujesz zadań na innych, choć masz taką możliwość.
Niestety, dość rzadko udaje się w porę zorientować, że to nie zmęczenie, a wypalenie zawodowe, które szybko postępuje i przenika do innych sfer twojego życia. Co wtedy? Jak sobie poradzić z wypaleniem zawodowym i wrócić na drogę prowadzącą do sukcesu?
Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Im bardziej zaawansowane stadium wypalenia zawodowego, tym trudniej wrócić do równowagi i odzyskać zapał do pracy oraz życia. Jednak niezależnie od tego, nie powinieneś zgadzać się na stan, w którym jesteś i który najprawdopodobniej będzie się pogłębiał. Oto jakie działania możesz podjąć, by zmniejszyć objawy, a nawet odzyskać motywację do działania.
Odpoczynek to podstawa
Niezależnie jak dużo masz obowiązków, nie możesz sobie pozwolić na brak aktywności fizycznej i odpoczynku. Pracując bez żadnej przerwy, sam skazujesz się na wypalenie zawodowe, dlatego na tyle, na ile to możliwe, oddziel każdego dnia obowiązki zawodowe od czasu wolnego. Zaplanuj urlop i wyjedź w miejsce, w którym dobrze się czujesz. Codziennie dbaj o dobry i odpowiednio długi sen.
Eksploruj nowe ścieżki
Rozwijaj się zarówno gdy chodzi o twoje pasje i zainteresowania, jak i ścieżkę zawodową. Nigdy nie wiesz, czy nowe hobby z czasem nie przerodzi się w dobrze prosperujący biznes, co pozwoli ci się uwolnić od obecnej pracy. Pod względem zawodowym również możesz się rozwijać. Jeśli miejsce, w którym pracujesz nie daje ci takich możliwości, znajdź nowy kierunek. Sprawdź, jak dużo czasu i pracy wymagałoby przebranżowienie i zajęcie się tym, co naprawdę cię interesuje.
Ustalaj granice sobie i innym
Z tymi pierwszymi może być o tyle trudniej, że perfekcjonizm na który cierpi wiele osób z objawami wypalenia zawodowego, nie pozwala im odpuścić. Jeśli podobnie jest w twoim przypadku, ucz się go kontrolować. Co do granic stawianych innym, nie przyjmuj wszystkiego, czym inni chcą cię obarczyć. Ustal kolejność i ważność zadań, po czym zajmuj się nimi po kolei, realnie patrząc na możliwości związane z czasem i twoją energią.
Przyjrzyj się swojemu poczuciu wartości i samoocenie
Jeśli jest niskie a twoja samoocena nie pozwala ci docenić tego, co robisz, znajdź sposób, by odkryć na nowo swoje mocne strony i nauczyć się akceptować, że czegoś nie potrafisz. Zacznij od doceniania najdrobniejszych sukcesów. Niezależnie od tego, jak mocny będzie głos wewnętrznego krytyka, konsekwentnie świętuj małe zwycięstwa.
Skorzystaj z pomocy
Pozwól sobie skorzystać z pomocy. Szczególnie wtedy, gdy wypalenie zawodowe pogłębiać się będzie mimo stosowania powyższych wskazówek. Psycholog może jednak wskazać te, które będą bardziej dopasowane do twojej osobistej i zawodowej sytuacji. Podejdzie do problemu z innej perspektywy i w oparciu o wiedzę, pomoże ci w odkryciu dróg wyjścia.
Nie lekceważ objawów wypalenia. Postępuje ono z każdym miesiącem i mało prawdopodobne, by samo ustąpiło. Jeśli nic z tym nie zrobisz, może cię doprowadzić do apatii, uzależnień, depresji, a nawet zachowań autodestrukcyjnych, z myślami samobójczymi włącznie. Taki stan wymaga bezwzględnej pomocy specjalisty.
Autor artykułu: Redakcja MentalExpert